Madde 15

Madde 15

Bütçe ile ilgili mevcut anayasamızdaki 161.-164. maddeler arasında yer alan hükümler sadeleştirilerek ve Cumhurbaşkanlığı sistemine adapte edilerek tek bir madde de toplandı. Bütçe kanunu Cumhurbaşkanı tarafından hazırlanıp meclisin onayına sunulur, kabul edilmesi durumunda yürürlüğe girer.

Bütçe kanunun mecliste zamanında kabul edilmemesi durumunda geçici bütçe kanununun çıkarılması, çıkarılmaması durumunda da yeni bütçe kanunu kabul edilinceye kadar bir önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanması kuralı getirildi.

Mâlî yıl içerisinde kullanılmak üzere belirlenen bütçenin içerisine, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile aşılabileceğine dair hüküm koyulamaz.

İşin aslı;

Bütçe ile ilgili mevcut anayasamızdaki 161.-164. maddeler arasında yer alan hükümler sadeleştirilerek ve Cumhurbaşkanlığı sistemine adapte edilerek tek bir madde de toplandı. Bütçe kanunu Cumhurbaşkanı tarafından hazırlanıp meclisin onayına sunulur, kabul edilmesi durumunda yürürlüğe girer.

Bütçe kanunun mecliste zamanında kabul edilmemesi durumunda geçici bütçe kanununun çıkarılması, çıkarılmaması durumunda da yeni bütçe kanunu kabul edilinceye kadar bir önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanması kuralı getirildi.

Mâlî yıl içerisinde kullanılmak üzere belirlenen bütçenin içerisine, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile aşılabileceğine dair hüküm koyulamaz.

Kısa Kısa;

  • Cumhurbaşkanının Meclise kanun sunma yetkisi bütçe kanunuyla sınırlandırılıyor.
  • Bunun dışında kanun teklifi verme ve yapma yetkisi Mecliste.
  • Bütçe kanunu ile kesin hesap kanunu aynı maddede birleştiriliyor, Mecliste birlikte görüşülüp karara bağlanıyor.
  • Cumhurbaşkanı ve Meclis bütçe konusunda uzlaşmacı ve yapıcı bir tutuma teşvik ediliyor.
  • Bütçe kanunu Mecliste reddedilse ve bunun yerine bir geçici bütçe kanunu hazırlanamasa bile, yeni bütçe kabul edilene kadar Türkiye’nin bütçesiz kalmaması için, bir önceki yılın oranlarına göre bütçe yapılıyor.
Maddenin tam metni;

MADDE 15- 2709 sayılı Kanunun 161 inci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“A. Bütçe ve kesinhesap

MADDE 161- Kamu idarelerinin ve kamu iktisadî teşebbüsleri dışındaki kamu tüzel kişilerinin harcamaları yıllık bütçelerle yapılır. Malî yıl başlangıcı ile merkezi yönetim bütçesinin hazırlanması, uygulanması ve kontrolü ile yatırımlar veya bir yıldan fazla sürecek iş ve hizmetler için özel süre ve usuller kanunla düzenlenir. Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz. Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifini, malî yılbaşından en az yetmişbeş gün önce, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar. Bütçe teklifi Bütçe Komisyonunda görüşülür. Komisyonun ellibeş gün içinde kabul edeceği metin Genel Kurulda görüşülür ve malî yılbaşına kadar karara bağlanır. Bütçe kanununun süresinde yürürlüğe konulamaması halinde, geçici bütçe kanunu çıkarılır. Geçici bütçe kanununun da çıkarılamaması durumunda, yeni bütçe kanunu kabul edilinceye kadar bir önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanır. Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Genel Kurulda kamu idare bütçeleri hakkında düşüncelerini her bütçenin görüşülmesi sırasında açıklarlar, gider artırıcı veya gelirleri azaltıcı önerilerde bulunamazlar. Genel Kurulda kamu idare bütçeleri ile değişiklik önergeleri, üzerinde ayrıca görüşme yapılmaksızın okunur ve oylanır. Merkezî yönetim bütçesiyle verilen ödenek, harcanabilecek tutarın sınırını gösterir. Harcanabilecek tutarın Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle aşılabileceğine dair bütçe kanununa hüküm konulamaz. Carî yıl bütçesindeki ödenek artışını öngören değişiklik teklifleri ile carî ve izleyen yılların bütçelerine malî yük getiren tekliflerde, öngörülen giderleri karşılayabilecek malî kaynak gösterilmesi zorunludur. Merkezî yönetim kesinhesap kanunu teklifi, ilgili olduğu malî yılın sonundan başlayarak en geç altı ay sonra Cumhurbaşkanı tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur. Sayıştay genel uygunluk bildirimini, ilişkin olduğu kesinhesap kanun teklifinin verilmesinden başlayarak en geç yetmişbeş gün içinde Meclise sunar. Kesinhesap kanunu teklifi ve genel uygunluk bildiriminin Türkiye Büyük Millet Meclisine verilmiş olması, ilgili yıla ait Sayıştayca sonuçlandırılamamış denetim ve hesap yargılamasını önlemez ve bunların karara bağlandığı anlamına gelmez. Kesinhesap kanunu teklifi, yeni yıl bütçe kanunu teklifiyle birlikte görüşülür ve karara bağlanır.”

Maddenin öncesi ve sonrası;