Madde 6

Madde 6

Bu maddeyle birlikte seçilecek Cumhurbaşkanının alacağı kararlar üzerinde, TBMM'ye denetleme ve bilgi alma yetkisi verilmiştir. Denetleme gücü olan TBMM, Cumhurbaşkanının tüm kararlarını denetleyebilecek ve gerekli gördüğü takdirde, nitelikli çoğunluğun oy birliğiyle, hukûkî süreci başlatabilecektir. Bununla birlikte mevcut sistemde 60 gün olan bilgi edinme süresi zorunlu olarak 15 güne indirilmiş ve süreç daha dinamik hale getirilmiştir.
Peki gensoru neden kaldırıldı?

İşin aslı;

Bu maddeyle birlikte seçilecek Cumhurbaşkanının alacağı kararlar üzerinde, TBMM'ye denetleme ve bilgi alma yetkisi verilmiştir. Denetleme gücü olan TBMM, Cumhurbaşkanının tüm kararlarını denetleyebilecek ve gerekli gördüğü takdirde, nitelikli çoğunluğun oy birliğiyle, hukûkî süreci başlatabilecektir. Bununla birlikte mevcut sistemde 60 gün olan bilgi edinme süresi zorunlu olarak 15 güne indirilmiş ve süreç daha dinamik hale getirilmiştir.

Peki gensoru neden kaldırıldı?

Parlamenter sistemlerde hükûmetler meclisin içinden çıktığından, meşrûiyetleri meclisin vermiş olduğu güvenoyuna dayanmaktadır. Gensoruysa, meclisin hükûmete vermiş olduğu güvenoyunu geri alma talebiyle sonuçlanan bir mekanizmadır. Oysa milletin doğrudan sandıkta vermiş olduğu güvenoyunun başka bir merciî tarafından hükümsüz hâle getirilmesi söz konusu olamaz.

Gensorunun kalkmasıyla meclisin denetleme yetkisi hiçbir şekilde gücünü kaybetmemiş, aksine muhâfaza edilmiştir. 

Kısa Kısa;

  • Meclisin denetim yetkisi güçleniyor, Meclis denetlemesi “Meclis araştırması”, “genel görüşme” ve “yazılı soru” ile yapılıyor.
  • Cumhurbaşkanı ve hükümet üyeleri için Meclis soruşturması daha kapsamlı hale getiriliyor.
  • Yazılı soruya 15 gün içinde cevap verilmesi mecburiyeti getiriliyor.

Maddenin tam metni;

MADDE 6- 2709 sayılı Kanunun 98 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve kenar başlığı metinden çıkarılmıştır.
“MADDE 98- Türkiye Büyük Millet Meclisi; meclis araştırması, genel görüşme, meclis soruşturması ve yazılı soru yollarıyla bilgi edinme ve denetleme yetkisini kullanır.
Meclis araştırması, belli bir konuda bilgi edinmek için yapılan incelemeden ibarettir.
Genel görüşme, toplumu ve Devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda görüşülmesidir.
Meclis soruşturması, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında 106 ncı maddenin beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları uyarınca yapılan soruşturmadan ibarettir.
Yazılı soru; yazılı olarak en geç onbeş gün içinde cevaplanmak üzere milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarından ibarettir.
Meclis araştırması, genel görüşme ve yazılı soru önergelerinin verilme şekli, içeriği ve kapsamı ile araştırma usulleri Meclis İçtüzüğü ile düzenlenir.”

Maddenin öncesi ve sonrası;